Rize'nin İkizdere'sinde Çığa Karşı Akılcı Çözüm: Kış Uykusuna Yatan Minare

Özet / Öne Çıkanlar
Rize'nin İkizdere ilçesine bağlı Garzavan Yaylası'nda bulunan cami minaresi, her kış öncesi şiddetli çığ ve kar yağışından korunmak amacıyla özel bir teleferik mekanizmasıyla yere yatırılarak muhafaza ediliyor. Bu sıra dışı gelenek, yöre halkının doğayla mücadelesindeki pratik zekasını gözler önüne seriyor.
Rize'nin İkizdere ilçesine bağlı Meşeköy'ün yüksek rakımlı Garzavan Yaylası'nda, çığ tehlikesine karşı geliştirilen eşsiz bir yöntemle cami minaresi her kış öncesi yere yatırılarak korunuyor. Yaklaşık 2 bin 80 metre rakımdaki yaylada bulunan, çelik varillerden imal edilmiş 7 metrelik minare, makaralı bir sistemle kontrollü bir şekilde indirildi ve baharın gelmesiyle yeniden ayağa kaldırılmak üzere kış uykusuna yatırıldı. Bu uygulama, bölge halkının zorlu doğa koşullarına karşı ürettiği pratik çözümlerin en çarpıcı örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Garzavan Yaylası'nın Zorlu Kış Şartları ve Geçmişteki Hasarlar
Rize'nin İkizdere ilçesindeki Meşeköy sınırları içinde yer alan Garzavan Yaylası, yılın büyük bölümünde zorlu kış koşullarıyla mücadele eden, yaklaşık 2 bin 80 metre rakımlı bir coğrafyaya sahip. Yayla sakinlerinin yaz aylarında kullandığı tek katlı caminin minaresi, geçmiş yıllarda bölgede sıklıkla meydana gelen çığlar nedeniyle defalarca hasar görmüş, hatta 2-3 kez tamamen yıkılmıştır. Özellikle "Zeytindere" olarak bilinen bölgeden her kış 7-8 civarında çığ geldiğini belirten yöre sakinleri, kar kalınlığının yer yer 3 metreye ulaştığını ve minarenin bu doğa olayları karşısında savunmasız kaldığını ifade ediyor. Sürekli tamir masrafı ve emeği, bölge halkını kalıcı bir çözüm arayışına itmiştir.
Çelik Varillerden Teleferik Sistemine: Eşsiz Bir Mühendislik Harikası
Garzavan Yaylası'nın kadim sakinleri, bu tekrarlayan soruna karşı Rize'ye özgü pratik zekalarını kullanarak kalıcı ve sürdürülebilir bir çözüm geliştirmiştir. Birbirine kaynakla tutturulan demir bidonlardan inşa edilen 7 metre yüksekliğindeki minare, özel olarak tasarlanmış makaralı bir düzenek ve çelik halatlar yardımıyla her yıl kış öncesi kontrollü bir şekilde yere yatırılmaktadır. Yöre sakinleri, bu ilkel teleferik mekanizması sayesinde minareyi yaklaşık 5 dakika gibi kısa bir sürede indirip sabitleyebildiklerini belirtiyor. Yatırılan minare, kar ve çığ yükünden korunmak amacıyla genellikle branda ile örtülerek bahara kadar güvenle muhafaza ediliyor. Karların erimesi ve yayla sezonunun başlamasıyla birlikte ise aynı sistemle yeniden dik konuma getiriliyor.
💡 Yöre Halkının Pratik Zekası: İkizdere Belediye Başkanı Hakan Karagöz, bu sistemi "Karadeniz zekası ve pratikliğiyle düşünülmüş çok ilginç bir sistem" olarak tanımlarken, yöre sakini Muhammet Kan ise "Büyüklerimiz Rizeli aklını, pratik zekasını kullanarak böyle bir fikir geliştirdi" ifadeleriyle çözümün önemini vurgulamıştır. Bu sayede her yıl 3-5 bin lirayı bulan minare tamir masraflarından da kurtulunmuştur.
Gelenek Devam Ediyor: Ekim Ayında Kış Hazırlıkları Tamamlandı
Garzavan Yaylası'ndaki bu sıra dışı gelenek, günümüzde de aynı özenle sürdürülüyor. 2026 yılı Ekim ayı itibarıyla, yayla sakinleri kış hazırlıklarını tamamlayarak minareyi bir kez daha "kış uykusuna" yatırdı. Meşeköy Muhtarı Ahmet Tığcı ve beraberindeki yaylacılar, teleferik sistemini kullanarak minareyi güvenli bir şekilde yere indirdi. Bu uygulama sadece bir ibadethaneyi korumakla kalmıyor, aynı zamanda bölge insanının doğayla uyumlu yaşam biçimini, dayanışmasını ve mühendislik dehasını da sembolize ediyor. Minarenin kışın yatıp yazın kalkması, Rize'nin turistik cazibesine de benzersiz bir yerel hikaye katıyor.

